Học thử · Bài 1/6 [Bản nháp: chờ Khoa duyệt bản Việt]
Sáng nay bạn đã dùng AI mấy lần? 3 loại AI bạn gặp mỗi ngày
Hiểu AI là gì bằng lời thường, và phân biệt ba loại AI bạn gặp mỗi ngày: AI dự đoán, AI tạo sinh và tác tử AI.
Tóm tắt
- AI là máy nhìn vào thứ được đưa vào rồi tự suy ra nên trả lại gì: một dự đoán, một nội dung, một gợi ý hoặc một quyết định.
- Phần mềm thường làm theo luật do người viết sẵn; phần lớn AI bây giờ học từ rất nhiều ví dụ, gọi là dữ liệu huấn luyện.
- Ba loại AI hay gặp, có thể lồng vào nhau: AI dự đoán (trả lại con số, lựa chọn), AI tạo sinh (trả lại nội dung mới), tác tử AI (trả lại việc đã làm xong).
- Prompt là lời bạn nhắn cho AI; prompt càng rõ, kết quả càng tốt.
- AI hiện nay giỏi từng việc hoặc từng nhóm việc; chưa có AI nào được công nhận rộng rãi là AI tổng quát (AGI).
Bài tập
Mở điện thoại, chọn 5 tính năng bạn đã dùng hôm nay (ví dụ: mở khoá bằng khuôn mặt, gợi ý video, gõ phím tự sửa chữ). Với mỗi tính năng, ghi: có dùng AI không, và nếu có thì là AI dự đoán, AI tạo sinh hay tác tử AI. Sau đó mở ChatGPT, Claude hoặc Gemini, dán danh sách vào kèm prompt: “Mình đang học phân loại AI. Đây là cách mình xếp. Chỗ nào sai thì chỉ ra và giải thích ngắn gọn.”
Xem gợi ý
Với mỗi tính năng, hỏi đúng một câu: nó trả lại cho mình cái gì? Một ứng dụng có thể có nhiều loại AI, nên xét từng tính năng. Cái nào không chắc thì cứ ghi “không chắc”: đó là chỗ đáng hỏi AI nhất.
Kiểm tra nhanh
Chọn đáp án, xem giải thích ngay.
1Phần lớn AI bạn gặp bây giờ khác phần mềm thường ở điểm cơ bản nào?
Phần mềm thường chỉ làm đúng những luật con người viết ra. AI được cho xem rất nhiều ví dụ (dữ liệu huấn luyện) và tự tìm ra dấu hiệu, nên bắt được cả những trường hợp chưa ai viết luật cho.
2Ứng dụng bản đồ báo trước đoạn đường sắp kẹt xe. Đó là loại AI nào?
Nó nhìn dữ liệu giao thông cũ và hiện tại để đoán chuyện sắp xảy ra, rồi trả lại một dự đoán. Nó không tạo nội dung mới, cũng không tự làm việc thay bạn.
3Bạn nhờ AI: “Đặt lịch họp với ba người, tự gửi lời mời, ai bận thì tự tìm giờ khác.” Nó tự xem lịch, tự chọn bước làm tiếp tuỳ ai trả lời, rồi làm xong hết mà bạn không phải đụng tay. Đó là loại AI nào?
Nó tự tính bước tiếp theo theo tình huống (xem lịch, gửi lời mời, ai bận thì đổi giờ) và trả lại một việc đã làm xong. Phần mềm thường chỉ chạy đúng các bước đã cài sẵn; tự chọn bước để đạt mục tiêu là dấu hiệu của tác tử AI.
4Câu nào đúng về AI hiện nay?
AlphaGo thắng nhà vô địch cờ vây nhưng không làm được việc khác. AI tổng quát, học và làm được đủ loại việc trí óc ở mức con người, hiện chưa có hệ thống nào được công nhận rộng rãi. Còn AI thì có ở khắp nơi: mở khoá bằng khuôn mặt, gợi ý video, lọc thư rác.
Học tiếp 8 bài còn lại
Tự dựng trợ lý AI, giao việc lặp lại cho AI chạy tự động, và các công cụ để tự học tiếp sau khóa.